مقدمه: تحلیل پروژه‌های لایه ۲ در اتریوم

بهترین پروژه‌های لایه دوم و بررسی آینده مقیاس‌پذیری اتریوم

در چند سال گذشته، رشد صنعت بلاک‌چین و افزایش روزافزون تعداد کاربران و dAppها باعث شده که اتریوم با چالش اصلی خود یعنی مقیاس‌پذیری روبه‌رو شود. تراکم شبکه، کارمزدهای بالا و سرعت پایین تراکنش‌ها، توسعه‌دهندگان را به سمت راه‌حلی به نام لایه دوم اتریوم (Layer 2) سوق داده است. لایه دوم، فناوری‌ای است که با قرار گرفتن روی لایه اصلی (Layer 1)، تراکنش‌ها را سریع‌تر، ارزان‌تر و مقیاس‌پذیرتر می‌کند. امروزه پروژه‌هایی مانند Arbitrum، Optimism و zkSync در مرکز توجه قرار گرفته‌اند و به‌عنوان بهترین پروژه‌های لایه ۲ شناخته می‌شوند.

در این مقاله، تمام این شبکه‌ها را با رویکردی تخصصی و تحلیلی بررسی می‌کنیم تا بدانیم آینده لایه دوم اتریوم به کدام سمت می‌رود.

لایه دوم اتریوم چیست؟

لایه دوم به هر فناوری گفته می‌شود که بر روی بلاک‌چین اصلی ساخته می‌شود تا عملکرد آن را بهتر کند. مهم‌ترین مزایای لایه ۲ عبارتند از:

• کاهش کارمزد (GAS) تا ۲۰ برابر
• افزایش سرعت تراکنش‌ها از ۱۵ تا ۴۰۰۰ TPS
• افزایش ظرفیت شبکه بدون فشار بر لایه اصلی
• امکان اجرای dAppهای پیچیده‌تر

این لایه‌ها تراکنش‌ها را خارج از بلاک‌چین اصلی پردازش کرده و تنها داده نهایی را روی اتریوم ذخیره می‌کنند. به همین دلیل بسیار سریع و مقرون‌به‌صرفه هستند.
برای مطالعه پیرامون صنعت بلاکچین کتاب آغاز معامله گری در ارزهای دیجیتال نوشته پدرام بوربور را مطالعه کنید.

چرا لایه دوم‌ها برای آینده اتریوم حیاتی‌اند؟

در سال‌های اخیر اتریوم (Ethereum) به‌عنوان پادشاه پلتفرم‌های قرارداد هوشمند شناخته شده است (مطالعه بیشتر در زمینه ساختار اتریوم و رقیب آن). اتریوم، با وجود محبوبیت فراوان، بدون لایه ۲ قادر به پشتیبانی از میلیاردها کاربر نخواهد بود. این شبکه‌ها:

• مسیر کاربردهای وب 3 و متاورس را باز می‌کنند
• به پروژه‌ها اجازه می‌دهند بدون نگرانی از هزینه، مقیاس پیدا کنند
• امنیت لایه ۱ را حفظ می‌کنند
• برای DeFi، GameFi و NFTها ضروری شده‌اند

در حال حاضر، سه پروژه مهم در این حوزه پیشتازند: Arbitrum، Optimism و zkSync.

Arbitrum: محبوب‌ترین و بزرگ‌ترین لایه ۲ اتریوم

Arbitrum یکی از اولین و موفق‌ترین پروژه‌های لایه دوم با فناوری Optimistic Rollup است.

مزایا

• سازگاری بسیار بالا با EVM (EVM مخفف Ethereum Virtual Machine است؛ همان ماشین مجازی‌ای که تمام قراردادهای هوشمند روی اتریوم داخل آن اجرا می‌شوند.)
• TVL بسیار بالا و اکوسیستم گسترده (TVL مخفف Total Value Locked یعنی «کل ارزش قفل‌شده.)
• مناسب برای پروژه‌های DeFi بزرگ مانند GMX و Radiant
• کارمزد بسیار پایین نسبت به اتریوم

معایب

• زمان برداشت دارایی‌ها در رول‌آپ‌های Optimistic می‌تواند طولانی باشد (تا ۷ روز)

کاربردها

Arbitrum به دلیل سرعت بالا و امنیت اتریوم، برای صرافی‌های غیرمتمرکز و پروژه‌های مالی بهترین گزینه است. حضور پروژه‌های قوی در این اکوسیستم، این شبکه را به یکی از بهترین پروژه‌های لایه ۲ تبدیل کرده است.

Optimism: ساده، سریع و دوست‌داشتنی برای توسعه‌دهندگان

Optimism نیز مانند Arbitrum از Optimistic Rollup استفاده می‌کند اما با معماری ساده‌تر و تمرکز بالا روی توسعه ابزارهای سازگار با اتریوم.

مزایا

• همکاری گسترده با پروژه‌های بزرگ از جمله Coinbase
• شبکه Base (متعلق به Coinbase) با فناوری Optimism ساخته شده
• سرعت بالا و کارمزد پایین
• پشتیبانی پیشرفته برای توسعه‌دهندگان

معایب

• رقابت جدی با Arbitrum
• تجربه کاربری گاهی کندتر در زمان ازدحام شبکه

آینده Optimism

با توجه به رشد Base و همکاری‌های استراتژیک، تحلیلگران آینده Optimism را بسیار روشن می‌دانند.

zkSync: آینده‌ای مبتنی بر رمزنگاری دانش صفر

zkSync پیشرفته‌ترین پروژه لایه ۲ با فناوری zk-Rollups است. این فناوری از اثبات‌های دانش صفر استفاده می‌کند و امنیت بسیار بالاتر و سرعت بیشتری نسبت به Optimistic Rollups دارد.

مزایا

• سرعت بسیار بالا
• هزینه ناچیز
• امنیت پیشرفته (ZK-Proof)
• مناسب برای تراکنش‌های سنگین، NFTها و بازی‌ها

معایب

• توسعه پیچیده‌تر
• نیاز به زمان برای رشد اکوسیستم

چرا zkSync آینده‌دارتر از Optimism و Arbitrum است؟

فناوری ZK از نظر امنیت و مقیاس‌پذیری نسبت به Optimistic Rollupها یک سطح بالاتر قرار دارد و بسیاری از توسعه‌دهندگان معتقدند L2های آینده، همگی از ZK استفاده خواهند کرد.

مقایسه Arbitrum، Optimism و zkSync

نتیجه مقایسه:

• Arbitrum بهترین انتخاب فعلی برای کاربران است.
• Optimism انتخاب عالی برای توسعه‌دهندگان است.
• zkSync آینده‌دارترین پروژه لایه ۲ محسوب می‌شود.

بهترین پروژه لایه ۲ اتریوم کدام است؟

این سؤال پاسخ قطعی ندارد؛ اما با توجه به شاخص‌هایی مانند سرعت، TVL، امنیت و پتانسیل رشد:

✔ بهترین L2 برای استفاده امروز: Arbitrum

✔ بهترین L2 برای توسعه‌دهندگان: Optimism

✔ بهترین L2 برای آینده بلندمدت: zkSync

نقش لایه ۲ در آموزش ارز دیجیتال در رشت

در سال‌های اخیر با رشد استقبال کاربران در رشت و استان گیلان، یادگیری مباحث تخصصی مانند لایه دوم اتریوم اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. آموزش صحیح این حوزه می‌تواند به دانشجویان، معامله‌گران و علاقه‌مندان کمک کند تا:

• شبکه‌های مناسب برای ترید را شناسایی کنند
• پروژه‌های آینده‌دار را تشخیص دهند
• درک عمیقی از مقیاس‌پذیری بلاک‌چین داشته باشند

در دوره آموزش ارز دیجیتال در رشت، مباحث مربوط به لایه ۲ها، رول‌آپ‌ها، zk و بهینه‌سازی کارمزد تراکنش‌ها به‌صورت کامل تدریس می‌شود.

چالش‌ها و آینده لایه ۲ اتریوم

با وجود پیشرفت‌های زیاد، هنوز چالش‌هایی وجود دارد:

• رقابت‌های شدید بین L2ها
• نیاز به ادغام بیشتر بین شبکه‌ها
• نیاز به UX بهتر برای کاربران تازه‌کار (UX = User Experience)
• وجود دغدغه تمرکززدایی در برخی پروژه‌ها

با این حال، انتظار می‌رود طی ۲ تا ۵ سال آینده اتریوم توسط لایه ۲ها به بزرگ‌ترین شبکه وب 3 جهان تبدیل شود.

برای مشاهده راهنمای رسمی رول آپ ها در اتریوم و مقاله تخصصی zk-Rollups به لینک های زیر مراجعه کنید.

• راهنمای رسمی رول‌آپ‌ها در اتریوم:
  https://ethereum.org/en/developers/docs/scaling/layer-2-rollups/
• مقاله تخصصی zk-Rollups:
  https://vitalik.ca/general/2022/06/15/using_zkrollups.html

جمع‌بندی

لایه دوم اتریوم یکی از مهم‌ترین بخش‌های آینده بلاک‌چین است. پروژه‌هایی مثل Arbitrum، Optimism و zkSync هرکدام نقش مهمی در مقیاس‌پذیر کردن اتریوم دارند و هر یک مزایا و کاربردهای متفاوتی ارائه می‌دهند. در حالی که Arbitrum امروز بزرگ‌ترین اکوسیستم را دارد، zkSync به‌عنوان آینده‌دارترین فناوری لایه دوم شناخته می‌شود.

آشنایی با این پروژه‌ها برای علاقه‌مندان به ارز دیجیتال به‌ویژه کسانی که قصد یادگیری عمیق‌تر در دوره‌های آموزشی مانند آموزش ارز دیجیتال در رشت و آموزش آنلاین ارز دیجیتال دارند—کاملاً ضروری است. برای دریافت یک مشاوره اصولی و تخصصی در حوزه نحوه آموزش و سرمایه گذاری در هر کدام از این پروژه ها می توانید با من پدرام بوربور از طریق واتس آپ در ارتباط باشید.